wallis (walisi) ye
Wallis ye baara kɛ
| Kulɛri: | |
|---|---|
| A bonya: | |
| A kɛcogo : | |
| A sɔrɔcogo: | |
| A hakɛ: | |
Diɲɛ kɔnɔ min bɛ ka a janto a ka sigida sennakow la ka taa a fɛ, wale sabatili kɛra fɛnba ye. Fɛn wɛrɛw ɲinini min tɛ fɛnɲɛnamaw tiɲɛ, o kɛra sababu ye ka fɛnw bɔ kɛnɛ kan minnu bɛ se ka tiɲɛ, ni ɲɛfɔli kɛra Asidi Polilaktiki (PLA) n’a kɛcogo kan don o don fɛnw na.
PLA, min bɛ bɔ nafolo kura sɔrɔlenw na i n’a fɔ ɲɔkisɛ walima kɔɔri, o jɔlen bɛ i n’a fɔ sigida lakanani yeelenbɔlan laadala plastikiw ɲɛkɔrɔ. A ka fɛnɲɛnamayali cogoya b’a kɛ sugandili ye min bɛ mɔgɔ wajibiya, mɔgɔ minnu bɛ fɛɛrɛ wɛrɛw ɲini minnu bɛ sabati, k’a sɔrɔ u ma bɔnɛ u jogo la.
Plastiki minɛnw bɛ nɔ jugu min bila sigida la, o kɛra sababu ye ka jɛkafɔ kɛ ka ɲɛsin sugandili sabatilenw ma. Sisan, feerekɛlaw bɛ kunnafoni sɔrɔ kosɛbɛ ani ka dusu don u kɔnɔ u ka sugandili kɛ minnu tɛ sigida lakana, o bɛ kɛ sababu ye ka minɛnw ɲinini bila senkan minnu bɛ taamasiyɛn ɲuman to dugukolo kan.
Mun na an bɛ minɛnw sugandi minnu bɛ se ka tiɲɛ seliw senfɛ? Jaabi bɛ sɔrɔ u ka seko la ka sugandili kɛ min bɛ sigida laminiko ɲɛnabɔ k’a sɔrɔ u ma dankari kɛ cogoya ni baarakɛcogo la. Ka o minɛnw kɛ ka kɛɲɛ ni wolodon gato ye, o bɛ mɔgɔ yɛrɛ ka magan dɔ fara seli suguya bɛɛ kan.
PLA minɛnw nafa fɔlɔ ye u sabatili ye. Komin u bɛ bɔ nafolo kura sɔrɔlenw na, u bɛ dɔ bɔ u jigi da fɛnɲɛnamafagalanw kan, wa u bɛ kɛ sababu ye ka dugukolo sɔrɔ min ɲɛ ye binkɛnɛ ye.
PLA minɛnw bɛ se ka kɛ ka kɛɲɛ ni ko o don ye. Ni dilancogo, kulɛriw ani bonya suguya caman bɛ sɔrɔ, u bɛ fɛn dɔ fara wolodon seliw kan minnu ɲɔgɔn tɛ ani minnu bɛ kɛ mɔgɔ yɛrɛ ta ye.
Ni an ye PLA minɛnw suma ni laadala plastiki ɲɔgɔnnaw ye, o bɛ danfaraba jira sigida laminiko la. PLA, ikomi a bɛ se ka tiɲɛ fɛnɲɛnamaw fɛ, a bɛ faratiba lase ɲɛnamaya kɛcogo ma ani kungosogow ma.
Aw ye aw ka gato bonya jateminɛ ani seli barokun bɛɛ lajɛlen. Aw bɛ minɛnw sugandi minnu bɛ o ko dafa ani ka dumunifɛn ɲɛnama ɲɛ.
A’ ye fɛnw sɛgɛsɛgɛ minnu bɛ kɛ ka kɛɲɛ ni mɔgɔw sago ye, fɛn dilannikɛlaw bɛ minnu di. Baarakɛda dɔw b’a to i ka tɔgɔw, donw walima cikan kɛrɛnkɛrɛnnenw fara minɛnw kan, o bɛ kɛ sababu ye ka o seli kɛ fɛn ye min bɛ to i hakili la kosɛbɛ.
Ikomi diɲɛ bɛ ka fɛɛrɛ wɛrɛw minɛ minnu tɛ fɛnɲɛnamaw tiɲɛ, siga t’a la ko seliw nata bɛ kɛ jiri ye. Fɛn minnu bɛ kɛ ka ɲɛsin fɛn sabatilenw ma, olu b’a jira ko fɛn ɲuman bɛ wuli ka taa feerekɛlaw ka sugandili la min bɛ kɛ ni hakili ye kosɛbɛ.

PLA wolodon gato muru ni foroko minnu bɛ se ka tiɲɛ, olu sugandili tɛ ko ye min bɛ kɛ dɔrɔn; o ye cɛsiri ye ka ɲɛsin dugukolo kɛnɛman ma. Nafa minnu bɛ sabatili la, ka kɛɲɛ ni mɔgɔw sago ye, ani u filicogo ɲuman na, o b’a to nin minɛn ninnu bɛ kɛ sugandili dafalen ye seliw kama minnu bɛ kɛ ni sigida laminiko ye.

Ɲininkaliw
Ɔwɔ, PLA minɛnw bɛ muɲuli kɛ min bɛ se ka suma ni ɲɔgɔn ye, k’a sɔrɔ u tɛ sigida lakana kosɛbɛ.
A bɛ ten! Tuma caman na, fɛn dilannikɛlaw bɛ sugandiliw kɛ ka kɛɲɛ ni u yɛrɛ sago ye ko kɛlenw ni seli suguya caman kama.
Aw bɛ u fili nɔgɔw la minnu bɛ se ka kɛ kɔmpo ye walasa u ka tiɲɛ u yɛrɛ la. Dɔw fana bɛ se ka kɛ fɛn ye min bɛ se ka kɛ fɛn wɛrɛ ye.
Hali ni fɛn dilannikɛla fanba bɛ fɛn caman kɛ ka kɛɲɛ ni mɔgɔw sago ye, dan bɛ se ka kɛ dilancogo gɛlɛnw na walima ɲinini kɛrɛnkɛrɛnnenw na.
Hali ni danfara dɔɔnin bɛ se ka kɛ sɔngɔko la, feerekɛla caman b’a ye ko fɛn minnu tɛ sigida lakana ani minnu bɛ se ka ladilan, olu bɛ musaka jalaki.
Aw ye aw ka Porozɛ daminɛ an fɛ