Pepa dzi agbalẽvi
| Amadede: | |
|---|---|
| Nu: | |
| ŋusẽkpᴐkpᴐ: | |
| Nusiwo li: | |
| Agbɔsɔsɔ: | |
Trɔtrɔ yi nusiwo li tegbee gbɔ kpɔ ŋusẽ ɖe dɔwɔƒe ɖesiaɖe dzi, eye nunana gbalẽviwo hã mele eme o. Tso blema ke la, nunanagbalẽviwo ƒe dɔwɔƒea le tɔtrɔm kabakaba fifia be yeazã pepa dzi mɔnu bubuwo. Menye ɖeko pepa dzi nunana gbalẽvi siawo siwo megblẽa nu le nutome ŋu o nye egbɔkpɔnu nyui aɖe na plastik gbeɖuɖɔ dzi ɖeɖe kpɔtɔ ko o, ke wosɔ nyuie na adzɔha siwo le didim be yewoana ŋkɔ nyui si le yewo ŋu le nutomeŋutinunya me nanyo ɖe edzi hã.
Le xexe si me woƒe susu le eƒe afɔɖeɖe ɖe nutome ŋu dzi ɖeɖe kpɔtɔ ŋu geɖe wu me la, asitsalawo kple nuƒlelawo siaa le mɔnu bubu siwo me amagbewo bɔ ɖo dim. Nunanagbalẽvi siwo wotsɔa aŋe wɔe zi geɖe la kpena ɖe ame ŋu ŋutɔ le ɖiƒoƒo plastik me. Pepa dzi nunana gbalẽvi siwo megblẽa nu le nutome ŋu o la nyea egbɔkpɔnu si anɔ anyi ɖaa be woatsɔ akpɔ nusiwo gblẽa nu le nutome ŋu ƒe didi si le dzidzim ɖe edzi gbɔ. Ne asitsalawo tia tiatia siwo wotu ɖe pepa dzi la, woate ŋu awɔ ɖeka kple nuƒlelawo ƒe nutome ƒe dzidzenuwo esime woaɖe woƒe carbon footprint bliboa hã dzi akpɔtɔ.
Wozãa nu kple mɔnu vovovo siwo li tegbee tsɔ wɔa nunanagbalẽvi siwo me gblẽa nu le nutome ŋu o, eye wo katã ƒe taɖodzinue nye be woaɖe woƒe ŋusẽkpɔɖeamedzi ɖe nutome dzi dzi akpɔtɔ. Mina míalé ŋku ɖe eŋu nyuie:
Pepa Siwo Wogbugbɔ Zã: Wotsɔa pepa siwo wogbugbɔ zã alo nusiwo ŋu FSC da asi ɖo (Forest Stewardship Council) wɔa pepa nunana gbalẽviwo, eye wokpɔa egbɔ be wotso ave siwo dzi wokpɔna nyuie me.
Ink Kple Nulénu Siwo Gblẽna: Nu siawo kpɔa egbɔ be agbalẽvi bliboa, tso alesi wowɔe dzi va ɖo aŋea dzi, mewɔa nuvevi nutome o eye atike siwo gblẽa nu le eŋu mele eme o.
Nuwɔwɔ ƒe Mɔnu Siwo Mezãa Ŋusẽ Nyuie O: Dɔwɔƒe geɖe siwo wɔa pepa dzi nunana gbalẽvi siwo megblẽa nu le nutome ŋu o hã ƒe susu nɔa ŋusẽzazã dzi ɖeɖe kpɔtɔ le ewɔwɔ me ŋu, si wɔnɛ be dɔ bliboa nɔa anyi ɖaa.
Trɔtrɔ ɖe pepa dzi nunana gbalẽviwo ŋu ɖea vi geɖe na dɔwɔƒewo kple nutome:
Carbon Footprint Dzi Ðeɖe Akpɔtɔ: Pepagbalẽviwo gblẽna le dzɔdzɔme nu eye zi geɖe la, woate ŋu agbugbɔ wo awɔ dɔ, si wɔnɛ be gbeɖuɖɔ ƒe agba dzi ɖena kpɔtɔna.
Adzɔnu ƒe Nɔnɔmetata ƒe Ŋgɔyiyi: Dɔwɔƒe siwo wɔa nuwɔna siwo me gblẽa nu le nutome ŋu o la dina be yewoawɔ ɖeka kple nuƒlela siwo tsia dzi ɖe nutome ŋu wu, si wɔnɛ be woƒe ŋkɔ le dutoƒo dzina ɖe edzi.
Nuƒlelawo ƒe Habɔbɔ si keke ta wu ƒe nu lédziname: Esi ame geɖe wu tsɔ nusiwo li tegbee ɖo nɔƒe gbãtɔ la, adzɔnuwɔƒe siwo naa nuzazã siwo me womezãa nu gbegblẽwo le o ate ŋu ahe nyasela siwo lolo wu, siwo ƒe nɔnɔme to vovo wu vɛ.
Egbɔkpɔnu yeyewo le kpekpem ɖe pepa dzi nunanagbalẽviwo wɔwɔ le agbɔsɔsɔ gã me ŋu be woawɔ dɔ nyuie wu eye womagblẽ nu le nutome ŋu o:
Ka Siwo Wogbugbɔ Zã Zazã: Mɔnu yeyewo ɖea mɔ na pepa si wogbugbɔ zãna si ƒe nyonyome de ŋgɔ wu, si nana nunana gbalẽvi siwo wozãna tsã ƒe dzedzeme kple seselelãme nɔa anyi.
Tsi Si Wotsɔna Kpɔa Nu Kple Laminatewo: Esiawo kpɔa pepagbalẽviwo ta evɔ woate ŋu agblẽ nu le nugbagbeviwo ŋu, si wɔnɛ be kaɖia nɔa anyi eteƒe didina evɔ womegblẽa nu le nutome ŋu o.
Agbalẽtata ƒe Mɔnu Deŋgɔ Siwo Nàte Ŋu Anɔ Eteƒe Nadidi: Esi agbalẽtatamɔnu nyo wu ta la, pepagbalẽviwo ate ŋu anɔ anyi eteƒe nadidi wu fifia eye womate ŋu avuvu o.

Fifia adzɔha gã geɖe va le nunanagbalẽvi siwo wotsɔa pepa wɔe zãm abe woƒe ɖoɖo siwo wowɔ be woatsɔ alé wo ɖe te ƒe akpa aɖe ene. Dɔwɔƒewo abe Starbucks kple Amazon ene dze nunanagbalẽvi siwo wotsɔ pepa wɔe siwo woate ŋu azã ake eye wotsɔ nusiwo megblẽa nu le nutome ŋu o wɔe la nana gɔme. Wodo go ɖoɖo siawo kple nuƒlelawo ƒe ŋuɖoɖo nyui, si ɖee fia be nuƒlela geɖe ƒe nu vevitɔ le nuƒlela geɖe si be woanɔ anyi ɖaa.
Nuƒlelawo va le ŋusẽ si woƒe nuƒlewo kpɔna ɖe nutome dzi la nyam geɖe wu. Nunanagbalẽvi siwo me gblẽa nu le nutome ŋu o la sɔ kple amewo ƒe nyanya sia si le dzidzim ɖe edzi, eye hadomenyatakakadzraɖoƒewo wɔa akpa vevi aɖe le nyatakaka siwo ku ɖe nu damawo ŋu kaka me. Esia wɔe be adzɔha siwo naa atike siwo woate ŋu azã ɖe eteƒe siwo li tegbee la va le ŋudzedze kpɔm ɖe ameha siwo metsi o, siwo tsia dzi ɖe nutome ŋu la dome.
Le asitsaha siwo gakpɔtɔ zãa nunanagbalẽvi siwo wotsɔa plastik wɔe gome la, tɔtrɔ yi pepa dzi le bɔbɔe. Hadede kple nudzrala siwo li tegbee nye afɔɖeɖe gbãtɔ, eye emegbe wogbugbɔa ŋkɔ yeye na be woate gbe ɖe nutome ƒe gbegblẽ dzi. Dɔwɔƒewo ate ŋu ana dzideƒonamenuwo hã nuƒlelawo le pepa dzi nunanagbalẽviwo tiatia ta, si ana tɔtrɔa nagadzi ɖe edzi.
Esi mɔ̃ɖaŋununya yi edzi le ŋgɔ yim la, míate ŋu akpɔ mɔ be woagawɔ nu yeye bubuwo le nunana gbalẽviwo wɔwɔ si me gblẽa nu le nutome ŋu o me. Esia lɔ nusiwo wogbugbɔ zãna ƒe mɔnu nyuitɔwo, nusiwo li tegbee wu, kple nunana gbalẽvi siwo wozãna le mɔ̃ɖaŋununya me gɔ̃ hã siwo mehiã be woawɔ wo ŋutɔŋutɔ kura o ɖe eme. Ðikekemanɔmee la, nunana gbalẽvi dɔwɔƒea ƒe etsɔme le amadede dzẽ me.
Pepa dzi nunana gbalẽvi siwo le nyonyome nyuitɔ kekeake siwo megblẽa nu le nutome ŋu o wɔwɔ le agbɔsɔsɔ gã me nye afɔɖeɖe vevi aɖe si ana etsɔme nanɔ anyi ɖaa wu. Esi adzɔhawo le nuwɔna siwo me gblẽa nu le nutome ŋu zãm la, menye ɖeko wowɔa akpa aɖe le nutome takpɔkpɔ me ko o, ke wowɔa nu ɖe nuƒlela siwo tsia dzi ɖe nutome ŋu ƒe habɔbɔ si le dzidzim ɖe edzi hã ŋu. Ne asitsalawo trɔ ɖe nunana gbalẽvi siwo wotsɔ pepa wɔe ŋu la, woate ŋu aɖe woƒe carbon footprint dzi akpɔtɔ eye woado ŋusẽ woƒe adzɔnu ƒe ŋkɔ.

Ẽ, egbegbe nuwɔwɔ ƒe mɔnuwo nana be nunanagbalẽvi siwo wotsɔ pepa wɔe la nɔa anyi didina abe plastik-nuɖuɖuwo ene.
Togbɔ be pepa dzi nuwo ate ŋu axɔ asi wu hã la, nuŋlɔtsi siwo me gblẽa nu le nutome ŋu o kple nuwɔwɔ ƒe mɔnu siwo me agbenyuinɔnɔ le zazã ate ŋu ana gazazãwo nadzi ɖe edzi vie.
Blibo! Zi geɖe la, woate ŋu agbugbɔ nunanagbalẽvi siwo wotsɔ pepa wɔe la awɔ dɔe, si wɔe be wonye tiatia si li tegbee.