Ilaalcha: 0 Barreessaa: Gulaalaa Marsariitii Yeroo Maxxansaa: 2025-05-30 Ka'umsa: Bakka
Dhuma Caamsaa yeroo dhihaannu, ayyaana aadaa Chaayinaa aadaan barbaachisaa ta’e keessaa tokko hammachuudhaaf qophaa’aa jirra — Ayyaana Doonii Draagoon . Ayyaanni kun seenaa, miiraa fi hafuura tokkummaa waggoota kumaatamaaf tureen kan liqimfame dha. Caamsaa 31st hanga June 2nd , dhaabbati keenya ayyaana biyyaalessaa kana ni kabaja. Haa ta'u malee, yeroo kana keessatti argamuun keenya, gaaffii maamiltootaa ho'aan simannaa.
Carraa kanaan ka’umsa, aadaa fi hiika aadaa Ayyaana Doonii Draagoon haa qoodnu, akkasumas maamiltoota keenya gatii guddaa qaban sagantaa keenya sirreeffame haa beeksifnu.
Ayyaanni Doonii Jawwee , kan irratti kabajamu ji'a ji'aa 5ffaa guyyaa 5ffaa , akkaataa idileetti dhuma Caamsaa ykn Juunitti akka kalaandarii Giriigooriyaanitti kufa. Bara 2025 Caamsaa 31 hanga June 2nd , guutuu Chaayinaa fi biyyoota Baha Eeshiyaa biroo keessatti ayyaanni ni kabajama.
Ayyaanni kun seenaa badhaadhaa fi laayibarii oliin dura ture qaba waggoota 2,000 . Irra caalaa walaloo jaalala biyyaa Qu Yuan , nama biyya bulchuu amanamaa bara Warring States irraa kan walqabatudha. Qu Yuan gantummaa sobaan himatamee mootummaa isaa keessaa erga baqatee booda abdii kutatee laga Miluo keessatti of liqimse. Deebii kanaaf, namoonni naannoo sanaa bidiruudhaan fiigan ba'anii isa baraaruuf yaalan - ykn yoo xiqqaate reeffa isaa deebifachuuf yaaluun - qurxummii nyaachisuufi reeffa isaa akka hin jeeqneef daakuu ruuzii (zongzi) lagatti darbatan.
Wantoota ayyaana kana keessatti baay’ee nama gammachiisan keessaa tokko dorgommii bidiruu jawwee ti — bidiruu mukaa dheeraa fi dhiphoo mataa fi funyaan jawweetiin faayame. Fiigichoonni anniisaa olaanaa qaban kun yaaliin abdii kutannaa jiraattonni gandaa Qu Yuan baraaruuf godhan kan bakka bu'an yoo ta'u, gara ispoortii sadarkaa idil-addunyaatti beekamtii qabuu fi mallattoo hambaa aadaa Chaayinaa ta'etti guddataniiru.
Fiigichi bidiruu jawwee magaalota, lageen fi naannoo qarqara galaanaa irratti kan gaggeeffamu yoo ta'u, namoota naannoo sanaa fi turistoonni kan harkisudha. Dha’annaan shubbisaa guddaan, dooniin walsimsiisu fi namoonni baay’een gammadan, mul’ata hin dagatamne ta’a.
Zongzi jechuun dumplings ruuzii glutinous kan baala baambuu ykn qacceetiin marfamee, wantoota adda addaa kan akka:
Paastaa baaqelaa diimaa mi'aawaa
Jujube
Hanqaaquu hanqaaquu soogidda qabu
Garaa allaattii
Baqalaa mung
Tokkoon tokkoon naannoo qophii addaa mataa isaa kan qabu yoo ta'u, zongziin asxaa mi'aawaa garaagarummaa naannoo Chaayinaa keessaa taasisa.
Namoonni mugwort fi calamus balbala isaanii irratti fannisu hafuura hamaa fi dhukkuba ofirraa ittisuuf . Baala mukaa kun amaloota qorichaaf ta'u akka qaban kan amanamu yoo ta'u, itti fayyadamni isaaniis Chaayinaan durii madaallii uumamaa fi fayyaa gidduutti xiyyeeffannoo kennuu ishee kan calaqqisiisudha.
Ijoolleen saachetii urgooftuu baala mukaatiin guutame uffatu ilbiisota ofirraa ittisuu fi carraa gaarii fiduuf . Meeshaaleen xixiqqoo garuu hiika qaban kun yeroo baayʼee dizaayinoota walxaxaa taʼanitti kan tolfamanii fi kunuunsa, eegumsaa fi fayyaa gaarii kan argisiisan dha.
Qaamolee aadaa bira darbee, Feestivaalli Doonii Draagoon barbaachisummaa haaraa argateera . bara ammayyaa keessatti Akka yaadachiisaatti tajaajila:
Amanamummaa fi qulqullina , Qu Yuan qaama
Hafuura hawaasaa , akka carraaqqii waloo jiraattota gandaa keessatti calaqqisu
Tokkummaa maatii , maatiin walitti qabamanii zongzi tolchuu fi qooddatan waliin
Fayyaa fi eegumsa , sirnoota qoricha Chaayinaa durii sagalee dhageessisan keessatti mul'ata
Bara 2009tti UNESCOn Feestivaala Doonii Draagoon akka Hambaa Aadaa Hin Qabamne Namummaatti beekamtii kenne , sadarkaa addunyaatti daran ol kaasuun dhaloota dhufuuf kunuunfamuu isaa mirkaneesse.
Feestivaalli Doonii Draagoon yeroo dhihaatu keenyaa maamiltoota keenya beeksisuu barbaanna sagantaa ayyaana :
Yeroo Ayyaanaa : Caamsaa 31st (Sanbata) hanga June 2nd (Isniina), 2025tti
Hojii Irra Deebiin Jalqabuu : June 3rd (Kibxata), 2025 hojii guutuu ni jalqabna
Yeroo ayyaanaa maamiltoota hundaaf dhaqqabamaa ta'ee itti fufna. Waa’ee oomishaalee keenyaa gaaffii yoo qabaattan, deeggarsa yoo barbaaddan, ykn ajaja kennuu yoo barbaaddan, gareewwan gurgurtaa fi tajaajilaa keenya qophaa’oo ta’u . hatattamaan deebii kennuudhaaf
Tajaajilaaf kutannoon keenya osoo addaan hin citin jira. Maaloo karaa email, bilbila, ykn unka quunnamtii marsariitii keenyaa bilisaan qunnamaa . Amaanaa keessaniif iddoo guddaa kennina, yeroo hunda fedhii daldalaa keessanii deeggaruuf as jirra — ayyaana ta’us ta’uu baatus.
Carraa kanaan maamiltoota keenya — galateeffanna . biyya keessaa fi idil-addunyaa — deeggarsa itti fufiinsa qabuuf Amanaan keessan pirojektii fi oomisha nuti dhiyeessinu hunda keessatti olaantummaaf akka carraaqnu nu dandeessisa.
Yeroo ayyaana ummataa illee fedhii keessan tajaajiluuf sarara qunnamtii banaa ni eeganna. ilaalchisee gaaffii yoo qabaattan Oomisha keenya, sagantaa oomishaa, yeroo dursaa , ykn tajaajila amala , nu qunnamuu irraa duubatti hin jedhinaa.
Gareen keenya kennuudhaaf of kenneera deebii ogummaa, yaada yeroon , fi qindoomina wal-xaxaa — qulqullinaa fi tajaajila siif malu akka argattan mirkaneessuu, guyyaa waggaa hunda.
